Chuyên mục
Khám phá nội dung theo từng chủ đề
Sâm Tà Đùng là gì
Danh mục LÕI: "sâm Tà Đùng" nên hiểu là sâm Bố Chính (sâm thổ hào) trồng ở vùng hồ Tà Đùng; vì sao cây gốc Quảng Bình lại có mặt trên cao nguyên; chữ "ginseng" trong tên — sâm Bố Chính không phải nhân sâm (Panax), người nước ngoài hiểu thế nào; củ trồng trên đất bazan khác củ vùng cát pha Quảng Bình ở hình dạng, độ chắc, mùa vụ (nguyên lý, nói "thường"); câu hỏi hay gặp: sâm Tà Đùng có phải sâm rừng không, có phải sâm Ngọc Linh không.
10 bài viếtVùng trồng và thổ nhưỡng
Sâm cần gì và vùng hồ Tà Đùng đáp ứng ra sao: đất đỏ bazan (tơi, giữ ẩm, chua — cần cải tạo), đất dốc và thoát nước (củ úng là thối), mùa mưa – mùa khô Tây Nguyên, nắng và che bóng, sương, gió; chọn lô trồng (hướng dốc, nguồn nước, xa vùng phun thuốc), đất mới khai hoang và đất đã trồng cà phê – tiêu lâu năm, luân canh tránh trồng sâm liền vụ một chỗ.
10 bài viếtGiống và nhân giống sâm
Nguồn giống sâm Bố Chính cho Tà Đùng: nhân bằng hạt và bằng củ/hom (nguyên lý, ưu nhược), chọn cây mẹ, thu và bảo quản hạt, xử lý hạt trước gieo, vườn ươm, cây con trong bầu, thời vụ gieo trồng theo mùa mưa Tây Nguyên, giống lẫn và giống nhầm (cây cùng chi Abelmoschus, cây khác gọi "sâm"), mua giống thế nào để biết rõ nguồn.
10 bài viếtKỹ thuật trồng và chăm sâm
Từ làm đất tới củ: lên luống cao chống úng, mật độ – khoảng cách (nguyên lý), bón lót hữu cơ, tưới mùa khô, giữ ẩm – tủ gốc, làm cỏ, bấm ngọn – tỉa hoa để nuôi củ hay để lấy hạt, trồng xen hoặc dưới tán cà phê, sầu riêng, cây ăn trái (ưu và nhược), sâu bệnh hay gặp (thối củ, nấm, rệp, sâu ăn lá — nhận biết, phòng theo nguyên lý), trồng theo hướng hữu cơ, ít hoá chất vì là dược liệu.
10 bài viếtThu hoạch và sơ chế
Củ sâm từ ruộng tới lát khô: tuổi củ khi đào (nguyên lý, "thường"), mùa đào trên cao nguyên, đào sao cho củ không gãy dập, rửa, cạo vỏ, cắt lát, phơi nắng và sấy (nhiệt độ thấp, đều), độ khô, đóng túi, bảo quản tránh ẩm mốc – mọt; củ tươi bán ngay; hoa, lá, thân (dân gian có dùng hoa phơi khô) và phụ phẩm; vệ sinh khu sơ chế.
10 bài viếtChất lượng, kiểm nghiệm và truy xuất
Thế nào là sâm Tà Đùng đạt: củ – lát khô nhìn ra sao, mốc và mùi lạ, lưu huỳnh khi sấy (nguyên lý), dư lượng thuốc BVTV và kim loại nặng — vì sao dược liệu phải kiểm; kiểm nghiệm ở đâu (cơ quan kiểm nghiệm nhà nước, phòng thử nghiệm được công nhận — nguyên lý), Dược điển Việt Nam và thực hành tốt trồng trọt – thu hái dược liệu (GACP) nói gì ở mức nguyên lý, mã vùng trồng, tem truy xuất nguồn gốc, ghi nhật ký canh tác để chứng minh "trồng ở Tà Đùng".
10 bài viếtChế biến và làm sản phẩm
Từ củ tới sản phẩm ở cơ sở nhỏ quanh hồ: sâm lát khô, bột sâm, trà túi lọc, mứt, sâm kết hợp nguyên liệu khác; quy trình, máy móc nhỏ (máy thái, máy sấy, máy nghiền — nguyên lý), bao bì và nhãn hàng hoá ghi gì, tự công bố sản phẩm – an toàn thực phẩm (nguyên lý, phân biệt thực phẩm với thuốc), OCOP ở góc cơ sở nhỏ chuẩn bị hồ sơ, không quảng cáo công dụng chữa bệnh trên nhãn.
10 bài viếtKinh tế vườn sâm và doanh nghiệp
Trồng sâm ở Tà Đùng có đáng không: cấu trúc chi phí một vụ (giống, phân, công, nước, sấy — không số), rủi ro (thối củ mùa mưa, giá lên xuống, trồng ồ ạt, đầu ra phụ thuộc thương lái), bán củ tươi hay lát khô hay sản phẩm, liên kết tổ hợp tác – hợp tác xã, chuyển một phần vườn sang sâm; doanh nghiệp quanh hồ liên quan (vật tư, sơ chế, thương mại nông sản, dược liệu) — đọc danh bạ doanh nghiệp theo ngành.
10 bài viếtGhé thăm vườn sâm
Đi xem sâm ở vùng hồ: mùa hoa sâm đỏ, lúc nào đẹp và lúc nào đang đào củ, ghé vườn sâm như một điểm nông nghiệp – trải nghiệm (xem cây, xem sơ chế, chụp ảnh), phép lịch sự khi vào vườn người trồng (hỏi trước, không tự nhổ, không giẫm luống), mang gì, kết hợp ngắm hồ trong ngày, trẻ em ở vườn sâm, học sinh tìm hiểu cây dược liệu.
10 bài viếtCây dược liệu vùng hồ
Sâm trong bức tranh cây thuốc quanh hồ Tà Đùng: các cây dược liệu dễ trồng cùng sâm trên đất bazan (đinh lăng, gừng, nghệ, sả, cà gai leo… — chỉ nêu cây chắc hợp), trồng dược liệu dưới tán vườn, cây thuốc nam bà con bản địa dùng (nguyên lý, tôn trọng tri thức địa phương), vì sao KHÔNG đào cây thuốc trong rừng đặc dụng Vườn quốc gia Tà Đùng, dược liệu và chính sách phát triển vùng trồng (nguyên lý).
10 bài viết